ظالم ( 1 ) باشم ( 2 ) و من ظالمان را دوست ندارم ، و آن كه ظالمان را دوست ندارد براى ظلمشان كى روا دارد كه ظلم كند ! و چون ظالم را دوست ندارد ( 3 ) نخواهد ، كه محبّت اراده بود على وجه ، و در اين لفظ هم دليل است بر بطلان مذهب اهل جبر . و حدّ و حقيقت ظلم گفته‌ايم ، و اصل او در لغت نقصان باشد . * ( ذلِكَ نَتْلُوه عَلَيْكَ ) * ، اشارت است به آنچه از قصّه پيغمبران ( 4 ) رفت ، اى ذلك الَّذي قصصت عليك ، يعنى اين كه بر شما خواندم از قصّه زكريّا و يحيى و مريم و عيسى از آيات و دلالت و معجزات ، و « ذكر » هم گفت باشد و هم ياد كرد ، و اين جا مراد گفتارى است كه شنونده به آن متذكّر شود . در خبرى مرفوع ، آمد از رسول - عليه و على إله الصّلوة و السلام ( 5 ) - كه : مراد به « ذكر » در اين آيت قرآن است ، بيانه قوله : يس ، وَالْقُرْآنِ الْحَكِيمِ ( 6 ) . و گفته‌اند : مراد لوح محفوظ است . و مراد آنچه در لوح نوشته باشد ، براى آن « ذكر » را حكيم خواند كه چون خواننده و نظر كننده به آن معتبر شود پندارى دليل ناطق است بمثابت گوينده كه حكيم باشد و حكمت بر زبان راند ، چنان كه دلالت را دليلى ( 7 ) خوانند براى آن كه از بيان ( 8 ) به جايى ( 9 ) باشد كه پندارى راه نماينده اوست . و * ( نَتْلُوه ) * ، را دو معنى باشد : يكى آن كه نكلَّمك به ، ما بر تو مىخوانيم و با تو مىگوييم ، و دگر آن كه جبريل را مىفرمايم ( 10 ) تا بر تو خواند ، و براى آن كه امر اوست با خود حواله كرد ، و « ذلك » در محلّ رفع است به ابتدا ، و در خبر او دو قول است : يكى * ( نَتْلُوه ) * ، و دگر * ( مِنَ الآياتِ ) * ، اى ذلك الَّذي نتلوه عليك من الايات . * ( إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّه ) * ، سبب نزول آيت [ آن ] ( 11 ) بود كه وفد نجران چون بيامدند

--> ( 1 ) . دب : ظلم . ( 2 ) . مج ، دب ، آج ، لب ، مب ، مر : باشد ، با توجّه به وز تصحيح شد . ( 3 ) . دب ظلم دوست ندارد ، و چون ظلم دوست ندارد . ( 4 ) . وز ، دب : پيغامبران . ( 5 ) . آج ، لب ، فق : رسول عليه السلام . ( 6 ) . سوره يس ( 36 ) آيه 1 و 2 . ( 7 ) . مب : دليل . ( 8 ) . آج ، لب ، فق : ازينان ، مر : از اينان . ( 9 ) . مج كه ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها زايد مىنمايد . ( 10 ) . مر : مىفرماييم . ( 11 ) . مج : ندارد ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .